Weronika Kulecka
Język polski
WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA POLSKIEGO W KLASACH IV-VIII
W SZKOLE PODSTAWOWEJ IM. KRÓLOWEJ JADWIGI
W JERZYKOWIE
ZASADY OBOWIĄZUJĄ OD 1 WRZEŚNIA 2026 ROKU
Szanowni Państwo,
poniższy dokument przedstawia najważniejsze wymagania edukacyjne z języka polskiego dla uczniów klas 4–8. Zakres wymagań odpowiada obowiązującej podstawie programowej dla szkoły podstawowej, a sposób ich przedstawienia został dostosowany do pracy z podręcznikami używanymi w poszczególnych klasach. W ocenianiu uwzględniane są zarówno osiągnięcia ucznia, jak i jego rozwój, samodzielność, systematyczność oraz korzystanie z informacji zwrotnej.
Co podlega ocenie?
Kształcenie literackie i kulturowe: czytanie ze zrozumieniem, analiza i interpretacja utworów, znajomość lektur, rozpoznawanie gatunków i środków stylistycznych, odbiór innych tekstów kultury.
Kształcenie językowe: gramatyka, słownictwo, ortografia, interpunkcja, poprawność i kultura języka.
Tworzenie wypowiedzi: wypowiedzi ustne i pisemne, kompozycja tekstu, argumentowanie, uzasadnianie stanowiska, posługiwanie się poznanymi formami wypowiedzi.
Samokształcenie i korzystanie z informacji: wyszukiwanie, selekcjonowanie i porządkowanie informacji, korzystanie ze źródeł, planowanie własnej nauki i refleksja nad postępami.
Ocenianie kształtujące
Cel uczenia się – uczeń wie, czego się uczy i do czego dąży.
Kryteria sukcesu (NaCoBeZu) – uczeń wie, po czym pozna, że wykonał zadanie dobrze.
Monitorowanie postępów – uczeń sprawdza, co już potrafi, a nad czym jeszcze powinien pracować.
Informacja zwrotna – uczeń dowiaduje się, co zrobił dobrze, co wymaga poprawy i jak może zrobić kolejny krok.
Refleksja i samoocena – uczeń ocenia swoją pracę i planuje dalszą naukę.
JĘZYK POLSKI – KLASA 4
Podręcznik: „Moim zdaniem”, GWO
Najważniejsze wymagania edukacyjne dla ucznia
1. Kształcenie literackie i kulturowe
- czyta i rozumie teksty literackie i użytkowe
- rozpoznaje bohatera, narratora, miejsce i czas wydarzeń
- zna lektury obowiązkowe i potrafi opowiedzieć o ich treści
- rozpoznaje podstawowe gatunki literackie, m.in. baśń, legendę, bajkę, mit i opowiadanie
- rozpoznaje podstawowe środki stylistyczne, m.in. epitet, porównanie i przenośnię
- wyraża własne zdanie na temat tekstu i prostym sposobem je uzasadnia
- odbiera film, obraz i komiks jako teksty kultury
2. Kształcenie językowe
- rozpoznaje podstawowe części mowy
- rozpoznaje zdanie i równoważnik zdania
- wskazuje podmiot i orzeczenie
- stosuje podstawowe zasady ortografii i interpunkcji
- korzysta ze słownika i dba o poprawność językową
3. Tworzenie wypowiedzi
tworzy krótkie wypowiedzi ustne i pisemne
redaguje m.in. opowiadanie, opis, list, zaproszenie, ogłoszenie i notatkę
buduje wypowiedź z uwzględnieniem wstępu, rozwinięcia i zakończenia
stosuje akapity
uzasadnia własne zdanie w prosty sposób
4. Samokształcenie i korzystanie z informacji
wyszukuje proste informacje w podanych źródłach
porządkuje wiadomości
uczy się korzystać z informacji zwrotnej
rozwija systematyczność i samodzielność w pracy
Wymagania na poszczególne oceny
2 – dopuszczający: opanował podstawowe wiadomości i umiejętności; przy wsparciu nauczyciela wykonuje proste zadania; podejmuje próby czytania, pisania i wypowiadania się; pracuje na lekcji.
3 – dostateczny: rozumie podstawowe treści; wykonuje typowe zadania; tworzy proste, poprawne wypowiedzi; stosuje podstawowe wiadomości w praktyce.
4 – dobry: poprawnie wykorzystuje zdobytą wiedzę; analizuje teksty i tworzy logiczne wypowiedzi; samodzielnie rozwiązuje większość zadań; uzasadnia swoje zdanie.
5 – bardzo dobry: bardzo dobrze opanował wymagane wiadomości i umiejętności; samodzielnie analizuje i interpretuje teksty; tworzy rozbudowane, poprawne wypowiedzi; sprawnie wykorzystuje wiedzę w praktyce.
6 – celujący: bardzo dobrze i twórczo wykorzystuje wiedzę oraz umiejętności; samodzielnie rozwija zainteresowania humanistyczne; trafnie interpretuje teksty; tworzy oryginalne wypowiedzi; aktywnie uczestniczy w działaniach rozwijających jego kompetencje.
1 – niedostateczny: nie opanował podstawowych wiadomości i umiejętności w stopniu pozwalającym na dalsze zdobywanie wiedzy i samodzielne wykonywanie podstawowych zadań.
Ocenianie kształtujące – jak wspieramy rozwój ucznia?
Uczeń zna cel uczenia się i rozumie, czego ma się nauczyć.
Uczeń zna kryteria sukcesu (NaCoBeZu) i wie, na co zwrócić uwagę podczas wykonywania zadania.
Uczeń monitoruje własne postępy i uczy się rozpoznawać swoje mocne strony oraz obszary wymagające dalszej pracy.
Uczeń otrzymuje informację zwrotną, która wskazuje, co zrobił dobrze, co powinien poprawić i jak może zrobić kolejny krok.
Uczeń dokonuje samooceny, wyciąga wnioski i planuje dalszą naukę.
JĘZYK POLSKI – KLASA 5
Podręcznik: „Słowa z uśmiechem”, WSiP
Najważniejsze wymagania edukacyjne dla ucznia
1. Kształcenie literackie i kulturowe
czyta ze zrozumieniem teksty literackie i użytkowe
rozpoznaje bohatera, narratora i najważniejsze wydarzenia
zna lektury obowiązkowe i potrafi o nich rozmawiać
rozpoznaje wybrane gatunki literackie
wskazuje podstawowe środki stylistyczne i określa ich funkcję
interpretuje film, obraz i komiks
2. Kształcenie językowe
rozpoznaje części mowy i części zdania
odróżnia zdanie pojedyncze i złożone
rozpoznaje rodzinę wyrazów i podstawowe sposoby tworzenia wyrazów
stosuje zasady ortografii i interpunkcji
dba o poprawność językową i korzysta ze słownika
3. Tworzenie wypowiedzi
tworzy opowiadanie, opis, list, zaproszenie, ogłoszenie, dedykację, charakterystykę i notatkę
buduje wypowiedzi spójne i logiczne
argumentuje i uzasadnia własne zdanie
stosuje akapity i odpowiednie słownictwo
przygotowuje krótkie wypowiedzi ustne
4. Samokształcenie i korzystanie z informacji
wyszukuje informacje i wybiera najważniejsze
korzysta z książek, słowników, encyklopedii i internetu
rozwija zainteresowania czytelnicze
planuje pracę i korzysta z informacji zwrotnej
Wymagania na poszczególne oceny
2 – dopuszczający: opanował podstawowe wiadomości i umiejętności; przy wsparciu nauczyciela wykonuje proste zadania; podejmuje próby czytania, pisania i wypowiadania się; pracuje na lekcji.
3 – dostateczny: rozumie podstawowe treści; wykonuje typowe zadania; tworzy proste, poprawne wypowiedzi; stosuje podstawowe wiadomości w praktyce.
4 – dobry: poprawnie wykorzystuje zdobytą wiedzę; analizuje teksty i tworzy logiczne wypowiedzi; samodzielnie rozwiązuje większość zadań; uzasadnia swoje zdanie.
5 – bardzo dobry: bardzo dobrze opanował wymagane wiadomości i umiejętności; samodzielnie analizuje i interpretuje teksty; tworzy rozbudowane, poprawne wypowiedzi; sprawnie wykorzystuje wiedzę w praktyce.
6 – celujący: bardzo dobrze i twórczo wykorzystuje wiedzę oraz umiejętności; samodzielnie rozwija zainteresowania humanistyczne; trafnie interpretuje teksty; tworzy oryginalne wypowiedzi; aktywnie uczestniczy w działaniach rozwijających jego kompetencje.
Ocenianie kształtujące – jak wspieramy rozwój ucznia?
Uczeń zna cel uczenia się i rozumie, czego ma się nauczyć.
Uczeń zna kryteria sukcesu (NaCoBeZu) i wie, na co zwrócić uwagę podczas wykonywania zadania.
Uczeń monitoruje własne postępy i uczy się rozpoznawać swoje mocne strony oraz obszary wymagające dalszej pracy.
Uczeń otrzymuje informację zwrotną, która wskazuje, co zrobił dobrze, co powinien poprawić i jak może zrobić kolejny krok.
Uczeń dokonuje samooceny, wyciąga wnioski i planuje dalszą naukę.
JĘZYK POLSKI – KLASA 6
Podręcznik: „Słowa z uśmiechem”, WSiP
Najważniejsze wymagania edukacyjne dla ucznia
1. Kształcenie literackie i kulturowe
czyta, analizuje i interpretuje utwory literackie
zna lektury obowiązkowe i potrafi odwoływać się do ich treści
rozpoznaje gatunki literackie poznawane na etapie klas IV–VI
rozpoznaje środki stylistyczne i określa ich funkcję
interpretuje teksty w podstawowych kontekstach kulturowych
odbiera i omawia film, teatr, obraz, muzykę i komiks
2. Kształcenie językowe
rozpoznaje i stosuje części mowy oraz części zdania
analizuje budowę wyrazów
rozpoznaje zdania pojedyncze i złożone
określa związki między wyrazami w zdaniu
stosuje zasady ortografii i interpunkcji
dba o poprawność językową
3. Tworzenie wypowiedzi
tworzy opowiadanie, opis, charakterystykę, list, zaproszenie, życzenia, notatkę i inne poznane formy użytkowe
buduje poprawne kompozycyjnie wypowiedzi
uzasadnia własne stanowisko
stosuje akapity i odpowiednie środki językowe
tworzy wypowiedzi ustne i krótkie prezentacje
4. Samokształcenie i korzystanie z informacji
wyszukuje i selekcjonuje informacje
ocenia podstawową wiarygodność źródeł
korzysta ze słowników i encyklopedii
rozwija samodzielność w uczeniu się
planuje własną pracę i korzysta z informacji zwrotnej
Wymagania na poszczególne oceny
2 – dopuszczający: opanował podstawowe wiadomości i umiejętności; przy wsparciu nauczyciela wykonuje proste zadania; podejmuje próby czytania, pisania i wypowiadania się; pracuje na lekcji.
3 – dostateczny: rozumie podstawowe treści; wykonuje typowe zadania; tworzy proste, poprawne wypowiedzi; stosuje podstawowe wiadomości w praktyce.
4 – dobry: poprawnie wykorzystuje zdobytą wiedzę; analizuje teksty i tworzy logiczne wypowiedzi; samodzielnie rozwiązuje większość zadań; uzasadnia swoje zdanie.
5 – bardzo dobry: bardzo dobrze opanował wymagane wiadomości i umiejętności; samodzielnie analizuje i interpretuje teksty; tworzy rozbudowane, poprawne wypowiedzi; sprawnie wykorzystuje wiedzę w praktyce.
6 – celujący: bardzo dobrze i twórczo wykorzystuje wiedzę oraz umiejętności; samodzielnie rozwija zainteresowania humanistyczne; trafnie interpretuje teksty; tworzy oryginalne wypowiedzi; aktywnie uczestniczy w działaniach rozwijających jego kompetencje.
Ocenianie kształtujące – jak wspieramy rozwój ucznia?
Uczeń zna cel uczenia się i rozumie, czego ma się nauczyć.
Uczeń zna kryteria sukcesu (NaCoBeZu) i wie, na co zwrócić uwagę podczas wykonywania zadania.
Uczeń monitoruje własne postępy i uczy się rozpoznawać swoje mocne strony oraz obszary wymagające dalszej pracy.
Uczeń otrzymuje informację zwrotną, która wskazuje, co zrobił dobrze, co powinien poprawić i jak może zrobić kolejny krok.
Uczeń dokonuje samooceny, wyciąga wnioski i planuje dalszą naukę.
JĘZYK POLSKI – KLASA 7
Podręcznik: „Myśli i słowa”, WSiP
Najważniejsze wymagania edukacyjne dla ucznia
1. Kształcenie literackie i kulturowe
czyta, analizuje i interpretuje utwory literackie
rozpoznaje epikę, lirykę i dramat
zna lektury obowiązkowe i wykorzystuje ich znajomość w wypowiedziach
rozpoznaje gatunki literackie i cechy rodzajów literackich
identyfikuje środki stylistyczne i określa ich funkcje
interpretuje teksty z uwzględnieniem kontekstów
analizuje film, teatr, obraz, muzykę, fotografię i inne teksty kultury
2. Kształcenie językowe
rozpoznaje i stosuje części mowy oraz części zdania
analizuje słowotwórstwo
stosuje i rozpoznaje imiesłowy
analizuje zdania pojedyncze, złożone i wypowiedzenia wielokrotnie złożone
rozpoznaje mowę zależną i niezależną
rozpoznaje zróżnicowanie języka i style wypowiedzi
stosuje zasady poprawności językowej, ortograficznej i interpunkcyjnej
3. Tworzenie wypowiedzi
tworzy opowiadanie twórcze, charakterystykę, rozprawkę, przemówienie, recenzję i wybrane formy użytkowe
formułuje stanowisko i uzasadnia je argumentami
buduje spójne i logiczne teksty
stosuje odpowiednią kompozycję, akapity i środki językowe
przygotowuje wypowiedzi ustne i bierze udział w dyskusjach
4. Samokształcenie i korzystanie z informacji
wyszukuje, selekcjonuje i porządkuje informacje
korzysta z różnych źródeł wiedzy
ocenia wiarygodność źródeł
rozwija samodzielność i zainteresowania czytelnicze
korzysta z samooceny i informacji zwrotnej
Wymagania na poszczególne oceny
2 – dopuszczający: opanował podstawowe wiadomości i umiejętności; przy wsparciu nauczyciela wykonuje proste zadania; podejmuje próby czytania, pisania i wypowiadania się; pracuje na lekcji.
3 – dostateczny: rozumie podstawowe treści; wykonuje typowe zadania; tworzy proste, poprawne wypowiedzi; stosuje podstawowe wiadomości w praktyce.
4 – dobry: poprawnie wykorzystuje zdobytą wiedzę; analizuje teksty i tworzy logiczne wypowiedzi; samodzielnie rozwiązuje większość zadań; uzasadnia swoje zdanie.
5 – bardzo dobry: bardzo dobrze opanował wymagane wiadomości i umiejętności; samodzielnie analizuje i interpretuje teksty; tworzy rozbudowane, poprawne wypowiedzi; sprawnie wykorzystuje wiedzę w praktyce.
6 – celujący: bardzo dobrze i twórczo wykorzystuje wiedzę oraz umiejętności; samodzielnie rozwija zainteresowania humanistyczne; trafnie interpretuje teksty; tworzy oryginalne wypowiedzi; aktywnie uczestniczy w działaniach rozwijających jego kompetencje.
Ocenianie kształtujące – jak wspieramy rozwój ucznia?
Uczeń zna cel uczenia się i rozumie, czego ma się nauczyć.
Uczeń zna kryteria sukcesu (NaCoBeZu) i wie, na co zwrócić uwagę podczas wykonywania zadania.
Uczeń monitoruje własne postępy i uczy się rozpoznawać swoje mocne strony oraz obszary wymagające dalszej pracy.
Uczeń otrzymuje informację zwrotną, która wskazuje, co zrobił dobrze, co powinien poprawić i jak może zrobić kolejny krok.
Uczeń dokonuje samooceny, wyciąga wnioski i planuje dalszą naukę.
JĘZYK POLSKI – KLASA 8
Podręcznik: „Myśli i słowa”, WSiP
Najważniejsze wymagania edukacyjne dla ucznia
1. Kształcenie literackie i kulturowe
samodzielnie analizuje i interpretuje utwory literackie
rozpoznaje rodzaje i gatunki literackie
zna lektury obowiązkowe i wykorzystuje je w argumentacji
rozpoznaje i omawia środki stylistyczne oraz ich funkcje
interpretuje teksty w kontekstach historycznych, kulturowych i biograficznych
porównuje teksty i dostrzega związki między różnymi tekstami kultury
analizuje film, teatr, obraz, muzykę, fotografię i inne teksty kultury
2. Kształcenie językowe
sprawnie posługuje się wiedzą o częściach mowy i częściach zdania
analizuje budowę wyrazów
stosuje formy imiesłowowe
analizuje zdania złożone i wielokrotnie złożone
rozpoznaje i stosuje mowę zależną i niezależną
rozpoznaje style językowe i ich zróżnicowanie
stosuje zasady poprawności językowej, ortograficznej i interpunkcyjnej
3. Tworzenie wypowiedzi
tworzy m.in. rozprawkę, charakterystykę, recenzję, przemówienie, opowiadanie twórcze i formy użytkowe
formułuje tezę lub stanowisko, argumenty i wnioski
buduje wypowiedzi dojrzałe, spójne i logiczne
świadomie dobiera styl i środki językowe do celu wypowiedzi
przygotowuje wypowiedzi ustne i uczestniczy w dyskusji
4. Samokształcenie i korzystanie z informacji
samodzielnie wyszukuje, wybiera i porządkuje informacje
korzysta z różnych materiałów źródłowych
ocenia wiarygodność źródeł
planuje własną naukę
wykorzystuje informację zwrotną i refleksję nad własną pracą
Wymagania na poszczególne oceny
2 – dopuszczający: opanował podstawowe wiadomości i umiejętności; przy wsparciu nauczyciela wykonuje proste zadania; podejmuje próby czytania, pisania i wypowiadania się; pracuje na lekcji.
3 – dostateczny: rozumie podstawowe treści; wykonuje typowe zadania; tworzy proste, poprawne wypowiedzi; stosuje podstawowe wiadomości w praktyce.
4 – dobry: poprawnie wykorzystuje zdobytą wiedzę; analizuje teksty i tworzy logiczne wypowiedzi; samodzielnie rozwiązuje większość zadań; uzasadnia swoje zdanie.
5 – bardzo dobry: bardzo dobrze opanował wymagane wiadomości i umiejętności; samodzielnie analizuje i interpretuje teksty; tworzy rozbudowane, poprawne wypowiedzi; sprawnie wykorzystuje wiedzę w praktyce.
6 – celujący: bardzo dobrze i twórczo wykorzystuje wiedzę oraz umiejętności; samodzielnie rozwija zainteresowania humanistyczne; trafnie interpretuje teksty; tworzy oryginalne wypowiedzi; aktywnie uczestniczy w działaniach rozwijających jego kompetencje.
Ocenianie kształtujące – jak wspieramy rozwój ucznia?
Uczeń zna cel uczenia się i rozumie, czego ma się nauczyć.
Uczeń zna kryteria sukcesu (NaCoBeZu) i wie, na co zwrócić uwagę podczas wykonywania zadania.
Uczeń monitoruje własne postępy i uczy się rozpoznawać swoje mocne strony oraz obszary wymagające dalszej pracy.
Uczeń otrzymuje informację zwrotną, która wskazuje, co zrobił dobrze, co powinien poprawić i jak może zrobić kolejny krok.
Uczeń dokonuje samooceny, wyciąga wnioski i planuje dalszą naukę.
Współpraca z rodzicami
interesowanie się czytanymi przez dziecko lekturami i jego bieżącą pracą;
wspieranie systematyczności, organizacji pracy i samodzielności;
zachęcanie do czytania, rozmowy o tekstach i formułow
ania własnych opinii;
wspólne omawianie informacji zwrotnej oraz planowanie kolejnych kroków w nauce;
motywowanie dziecka do korzystania z pomocy nauczyciela, gdy czegoś nie rozumie.
Nie chodzi o to, by być najlepszym, ale by być lepszym niż wczoraj.
